Caffè Letterario
ESPACI OCCITAN
Descripcion sintetica del projècte.
Lo projècte ESPACI OCCITAN es prepausat per la Comunitat Montana Val Maira a la Region Piemont - Assessorat Economia Montana, sus la mesura 4.2 de l’iniciativa comunitaria Interreg II.
Lo projècte coinvolgirà totas las Comunitats Montanas de las valadas occitanas.
Particularament, dins la Provincia de Coni:
e, dins la Provincia de Turin:
L’ESPACI OCCITAN representarà una vertadièra estructura de servici cultural e toristic per las Comunitats Montanas aquí sus enumeradas.
Un Institut d’Estudis dobrirà, d’efièit, un “portanèl lingüistic” (traduccions per opuscles, cartèls, publicacions; escenificacions; corses per l’aprendiment de la lenga occitana; ecc.).
Un Centre Toristic difusirà la conoissença del territòri de las valadas occitanas, n’en racionalizant l’ofèrta d’ospitalitat. Una botiga dels pruduits tipics de las Valadas farà fonccion de “veirina” permanenta de las produccions enogastronomicas e culturalas pels obradors economics de la montanha occitana. Objectiu del projècte es la racionalizacion de l’ofèrta culturala toristica e la predisposicion d’un’image coordinada de las valadas occitanas, factor principal pr’un’activitat politica de promocion e valorizacion d’aquestes territòris en Itàlia e a l’estrangièr.
Lo sèti de l’ESPACI OCCITAN es estat reperit prèp los edificis de l’ex casèrna dels alpins “Aldo Beltricco”, al n° 19 de via Val Maira, dins la comuna de Dronièr. La causida ten en compte, se comparada a autras ipotesis prepausadas, de la major facilitat de comunicacion amb las autras valadas occitanas, amb las vilas e las Universitats e amb la ret ferroviaria e la gara de Coni.
Lo projècte Espaci Occitan consistís dins lo nivelament del territòri frontalièr de las valadas occitanas d’Itàlia pertocant la promocion lingüistica e culturala, pel mejan de l’institucion d’un INSTITUT D’ESTUDIS e d’un MUSÈU SONÒR DE LA LENGA OCCITANA.
Lo projècte à per tòca la predisposicion e l’organizacion d’un “espaci-event” dins lo territòri occitan lo qual reünisca, n’en tirant recipròcs profièits e collaboracions, la “produccion de cultura” e sa “visibilitat” pel grand public, utilizant dins un unic contenedor un Institut d’Estudis que siá laboratòri d’idèas e promotor d’iniciativas, e un Musèu Sonòr de la lenga e de la cultura territoriala que siá veirina e primièr sussidi didactic.
Un Musèu que, pel mejan de la lenga, siá capable d’illustrar l’extraordinària tradicion literaria, la musica, l’istòria, las tradicions, los aspèctes de la vida materiala e sociala que distinguísson la cultura occitana, otra los circuits estreits dels apassionats. La documentacion sonòra deven particularament necessària, en consirant lo plan estreit lïam originari qu’assòcia la poesía dels trobadors a la musica.
Un’excursion en partida guiada e, perqué non, divertenta, pr’un public internacional de cada edat, donanta los elements essencials, las paraulas claus, lo significat istoric de la lenga e de la cultura occitana. Un espaci modèrn qu’utiliza nòvas tecnologias e qu’es dotat dels confòrts indispensables a un musèu eropèu (cafetariá, ofici d’informacions, Centre de crompa).
Aurà vàrias postacions tecnologicas per la reproduccion e las escotas (tanben amb auriculars) d’una vasta ressenha de tèxtes literaris acompanhats per la musica, ont possible, e per vídeos suls quals passarà una traduccion en diferents lengatges.
A latz d’aquò, films en projeccions continuosa o periodica provesiran a illustrar l’encadrament istoric e los principals aspèctes formals, tematics e expressius de la tradicion literaria en lenga d’òc, n’en esclarcissent la continuitat amb la lenga encara parlada dins tot lo domeni occitan. Pel mejan d’autres films, seran illustrats los aspèctes mais generals de la cultura, dels biais de vida, de las tradicions ancianas e modèrnas de las valadas occitanas, en fasent atencion a las expressions lingüisticas utilizadas dins los diferents patéses.
Particulars programas poiran èsser previstes pels maisnats (per exemple: contes e legendas, explicacions de mestièrs tradicionals, ecc.).
Aquesta estructura, revolgida al grand public, obtendrà un segur enançament, consirat la seducion fòrça viva exercitada per la literatura trobairesca e per la civilizacion cortesa de l’Edat Mejana. Mas lo musèu susdit deurà èsser tanben au e de mais. Segon los mais evoluíts orientaments en matèria de valorizacion dels patrimònis culturals difuses, lo musèu deven punt de racordament e de partença per l’animacion e la descobèrta del terrador, del verai musèu en plen aire.En tal sens serà predispòst, dins un’estructura pertinenta, un OSTAL DEL TORISME PER LAS VALADAS OCCITANAS, coma basi per la promocion d’itineraris culturals e toristics que s’enfónzen dins las valadas occitanas d’Itàlia e de França (en se racordant, aissí, amb los oficis toristics de certanas Regions administrativas de nivèl NUTS III, tals coma Ròse Alps, Provença-Alps-Còsta d’Azur) amb la predisposicion de las activitats d’informacion e de servici per tal finalitat (activitats de centraleta e de portanèl, organizacion de vesitas guiadas, prenotacion d’aubèrgas e restaurants, distribucion de materials illustratius, etc.).
De mais, serà prevista, dins un’estructura pertinenta, una botiga dels produits tipics occitans nomenada CHAMBRA D’ÒC, amb lo pretzfait de presentar, valorizar e comerçar directament las produccions de qualitat del territòri: d’a la produccion artisanala, als produits enogastronomics, a l’editoria, amb la marca territoriala de l’Occitania.
Aquest’estructura constituirà una “veirina” pels productors de las valadas occitanas que vòlhan valorizar los produits del terrador e que, a aquest terrador, son culturalament estacats. La tòca es de donar un’image coordinada e complèta de las activitats d’excellencia de las valadas occitanas.
Al musèu serà acolat l’INSTITUT D’ESTUDIS OCCITANS coma “Centre de servici lingüistic” per las populacions, los subjèctes economics e las administracions de las valadas occitanas, en conjugant cultura e recèrca amb los aspèctes de l’educacion, de la formacion e, en general, de l’economia.
Pretzfait de l’Institut es, tanben, lo de presidir e coordinar l’activitat dins l’ensemble de l’ESPACI. Tòca particulara serà la del recuèlh (en partent d’una dotacion de basi prevista pel projècte) de la major part dels donats e dels materials suls aspèctes lingüistics e culturals d’Occitania e, particularament, de las valadas occitanas d’Itàlia. Cal soslinhar que, pel moment, non existís pas, en Itàlia, negun recuèlh organizat d’aquest gendre. L’Institut, donc, deurà èsser, en primièr, un Centre de documentacion e una mediateca dins la qual sián reculhits e consultables: libres, revistas, musicas, films e material informatic. Es indispensable, pr’aquò, un’eficaça ret de collegaments amb instituts analògs de l’Occitània transalpenca e amb los instituts universitaris que dins tot lo mond (d’a Turin a Montpelhièr e Tolosa, d’al Japon a l’Alemanha) s’ocupan de la cultura occitana.
Partent d’aquest recuèlh, l’Institut estudiarà e promourà projèctes de tota amplor, quals, mais urgents, los que pertòcan la lenga. Caldrà, d’efièit, aviar un projècte de normalizacion lingüistica dels pateses parlats dins los diferents caires de las valadas occitanas d’Itàlia. Aquesta fòrma unificada d’usatge general es lo presumit indispensable, en qual que siá minoritat lingüistica, per la sauvagàrdia de l’identitat e la respelida culturala.
Lo projècte deurà passar per la realizacion d’un diccionari informatizat de la lenga occitana de las valadas, per fasis grasualas d’aprigondiment, eslargament e aplicacion.
Sol amb la realizacion d’aquestes projèctes serà possible assegurar un futur a la lenga occitana dins lo territòri italian.
L’Institut s’ocuparà tanben d’organizar estagis, convenhs, projeccions, debats culturals e vespradas publicas dins los locals de l’Institut meteus.
Fin finala, l’activitat de COMUNICACION de l’iniciativa dins son complèx, serà adreçada principalament a las populacions de las valadas occitanas, mas, dins lo meteus temps, serà revolgida als grands mejans de comunicacion de massa italians e europencs.
Lo projècte prevé, entre las varias activitas, la realizacion d’una manifestacion-event nomenada Grand Traversada de las Valadas Occitanas, que, s’en valent dels sendièrs traçats amb los senhals de circulacion GTA, travèrse, per varias estapas, totas las valadas occitanas en se conclusent, amb una manifestacion culturala, a Dronièr, en coïncidéncia amb l’inauguracion de l’ESPACI OCCITAN.
(traduzione del Dott. Luca Quaglia per conto della Comunità Montana Val Maira)
ESPACI OCCITAN
Progetto di rilancio socio-economico e culturale delle valli occitane del Piemonte
Questo il titolo dei temi trattati nella Conferenza Stampa che si è tenuta a Palazzo Lascaris alla presenza del presidente della Regione Ghigo, dell'Assessore alla montagna Vaglio, del Presidente del Consiglio Regionale Picchioni, del Presidente del Consiglio Provinciale Vietto, del Presidente della Comunità Montana Valle Maira Allocco, alla presenza di un folto pubblico di giornalisti e amministratori, presenti quasi al completo i Presidenti delle 11 Comunità Montane occitane. Con un editoriale cercheremo di spiegare le linee essenziali del progetto globale e, con un articolo in occitano, teso a dare un'informazione anche agli occitani di Francia spiegheremo più in dettaglio il progetto culturale. Ousitanio Vivo seguirà con attenzione gli sviluppi e non mancherà di essere tramite con i suoi lettori per un'informazione puntuale e attenta di un progetto che se sarà realizzato darà una svolta storica all'avvenire delle valli nonchè un forte contributo innovativo di idee e proposte a tutta l'Occitania.
ESPACI OCCITAN è il titolo di un progetto proposto dalla Comunità Montana Valle Maira sulla linea di finanziamento INTERREG II e consiste nella messa a livello del territorio frontaliero delle valli occitane d'Italia sul piano della promozione linguistica e culturale attraverso la creazione di un Campus che prevede la realizzazione di un ISTITUTO DI STUDI e di un MUSEO SONORO DELLA LINGUA OCCITANA, affiancati da un CENTRO DI SERVIZIO E ACCOGLIENZA TURISTICA per le valli occitane e da una BOUTIQUE dei prodotti tipici delle valli e verrà collocato a Dronero nella ex caserma Beltricco.
Il piano finanziario previsto è di circa 3 miliardi.
ESPACI OCCITAN inteso come Centro Studi va letto in questa ottica, ma ne è solamente un tassello, il tassello iniziale, il momento scatenante.
ESPACI OCCITAN è identificazione geografica, di tutta l'area occitana sia in Italia che all'estero, superando i problemi posti dall'utilizzo di termini quali nazione o regione.
L'Espaci come zona geografica di identità.
ESPACI OCCITAN come identità culturale, come punto di riferimento per la valorizzazione della cultura che finora è rimasta sovente a livello elitario.
L'Espaci come area di identità culturale.
ESPACI OCCITAN come superfici diffuse sul territorio per la realizzazione di eventi.
L'Espaci come area territoriale turistica.
ESPACI OCCITAN come caratterizzazione dei prodotti tipici occitani, agricoli, artigianali, industriali, turistici ecc.., identificando sia i prodotti, in funzione della loro origine e qualità, che il relativo spazio di mercato.
L'Espaci come area territoriale produttiva.
ESPACI OCCITAN come display espositivo normalizzato da utilizzare sia in punti di vendita specializzati che lay out della Grande Distribuzione Organizzata.
L'Espaci come nicchia fisica e di mercato.
ESPACI OCCITAN come caratterizzazione di uno sportello bancario a connotazione occitana che eroga servizi bancari di credito e gestione finanziaria dedicata alla popolazione occitana e alle iniziative imprenditoriali della stessa.
L'Espaci come area preferenziale di credito e come area economica di sviluppo locale.
Se per l'Espaci come Centro Studi è pronto il progetto redatto dalla C. M. Valle Maira, per gli altri tasselli è stata svolta una verifica di fattibilità di massima, che ha dato esito più che positivo anche in termini di adesioni, sia nel territorio delle valli che nella più ampia area geografica che, non bisogna dimenticare, ha confini che scavalcano tre stati, e confina a ovest con la Catalunya, una regione con economia forte, che si è data un modello di sviluppo al quale questa proposta si ispira.
(Tratto dal mensile "OUSITANIO VIVO", Maggio 1997)
 |
 |